Bommen

We schrijven weer eens over oorlog en ellende. Met een gedicht van Paul Rodenko. Deze Nederlandse dichter heeft veel geschreven over de inktzwarte bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis. Dit is zijn gedicht Bommen.

Bommen

Paul Rodenko

Bommen

De stad is stil.
De straten
hebben zich verbreed.
Kangoeroes kijken door de venstergaten.
Een vrouw passeert.
De echo raapt gehaast
haar stappen op.

De stad is stil.
Een kat rolt stijf van het kozijn.
Het licht is als een blok verplaatst.
Geruisloos vallen drie vier bommen op het plein
en drie vier huizen hijsen traag
hun rode vlag.

Over de bommen van Rodenko

De Tweede Wereldoorlog vormde voor veel dichters een bron van inspiratie. Logisch, want de gebeurtenissen die zich in de periode tussen 1940 en 1945 voltrokken in ons land, waren volstrekt nieuw. Nederland werd eerder bezet door een vreemde mogendheid, maar de manier waarop de Duitsers er alles aan deden om Nederland op de knieeën te krijgen, kende zijn meerdere in de vaderlandse geschiedenis niet. Althans, niet in de meest recente periode van ons verleden.

De bommen waarover Rodenko spreekt via dit gedicht komen pas aan het einde van het gedicht aan de orde. Metaforen, leiden het bombardement in.

Kangoeroes, dat zijn de bezorgde en bange burgers. Ze kijken door de gaten in de verduistering naar buiten. In de oorlogsjaren werd het niet toegestaan om de gordijnen open te houden tijdens de avonduren. De Geallieerden zou het hierdoor minder gemakkelijk worden gemaakt om de juiste locaties te vinden voor het afwerpen van hun bommen. Overigens kan niet met zekerheid gesteld worden of het hier gaat om Duitse of Geallieerde bommen.

Ook de manier waarop Rodenko de voetstappen aanhaalt. De Duitsers stelden een avondklok in, die het mensen verbood om buiten te zijn, na een bepaalde tijd. Als gevolg hiervan waren de straten stil. Inderdaad, slechts de echos van zij die wel iets te zoeken hadden op straat waren te horen. De suggestie dat de stappen snel opgeraapt zouden worden, doet vermoeden dat de vrouw er eigenlijk niets te zoeken had.

Een explosie wordt vergezeld met een verandering van licht en een verplaatsing van lucht. Dat het licht is verplaatst en om precies te zijn als een blok, geeft al aan dat er sprake is van een explosie of meerdere.

Tot slot dan de rode vlag. Is het een teken van het overlijden van de bewoners of geeft men zich over? Doelt Rodenko misschien op het bombardement van Rotterdam door de Duitsers? Of gaat het om een van de vele andere bombardementen tijdens de oorlog?

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

%d bloggers like this: