Regressie in de supermarkt, bij de kassa

Regressie in de supermarkt, bij de kassa

Het boek dat nooit af zou komen,  De oude kustlijn. De dichteres overleed, toen ze bezig was met haar laatste boek. Dit boek zou uiteindelijk afgemaakt worden door haar kinderen. Uit dit boek, het laatste boek, het gedicht Regressie in de supermarkt, bij de kassa.

In alle opzichten is de dichtbundel De oude kustlijn er een die in het teken staat van het naderende einde. De bundel bevat 53 gedichten, die chronologisch zijn geordend. Het werd een verrassing, want na de laatste dichtbundel Vergezichten en gezichten in 1954 en werd aangenomen dat de dichteres Vasalis niets meer zou publiceren in boekvorm. Tussen 1954 en het moment van overlijden publiceerde ze alleen nog losse publicaties. De verrassing was dus bijzonder groot, toen deze dichtbundel verscheen. Ze was blijven schrijven en hoe!

M. VasalisHet pseudoniem

M. Vasalis, het pseudoniem dat door Margaretha Droogleever Fortuyn-Leenmans gebruikt werd, is een verlatijnsing van haar achternaam. De letter M had eigenlijk geen betekenis en was geen verwijzing naar haar voornaam. Ze wilde een pseudoniem kiezen waaruit men niet zou kunnen afleiden dat het om een vrouw zou gaan. Je zou het kunnen vergelijken met de gezusters Brontë, die de namen Currer, Ellis en Acton Bell gebruikten in de beginperiode dat ze begonnen met schrijven. Vergeet niet dat in de tijd dat Vasalis begon met schrijven de emancipatie nog niet echt op het niveau was van vandaag de dag.

Leven in vogelvlucht

Opgegroeid aan de Scheveningse kust en later studerend aan de Rijksuniversiteit Leiden. Ze studeerde daar Geneeskunde en Antropologie. Samen met de toenmalige kroonprinses Juliana was ze lid van de jaarclub Zestigpoot. In die periode was ze verantwoordelijk voor het herschrijven van het sprookje Blauwbaard tot een toneelstuk.

Nadat ze haar studie had voltooid, vestigde ze zich als arts in Amsterdam. Later verhuisde ze naar het noorden, om aan de slag te gaan als kinderpsychiater in Assen en Groningen. Ondanks haar drukke leven, bleef ze schrijven en dit leidde tot het debuut Parken en woestijnen in 1940. Net zoals de gedichten die ze later zou publiceren, waren het zelfbespiegelingen, aan de hand van natuurindrukken.

Prijzen

Gedurende haar leven ontving deze dichteres de volgende prijzen:

  • De Lucy B. en de C.W. van der Hoogtprijs voor Parken en woestijnen (1941)
  • De Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor Vergezichten en gezichten (1955)
  • De Culturele prijs van de provincie Groningen (1963)
  • De Constantijn Huygensprijs voor haar gehele oeuvre (1974 )
  • De P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre (1982)

Niet zonder reden wordt deze dichteres geroemd omwille van haar poëzie. Ze staat hoog in de lijst van meest gelezen dichters van Nederland.

Het gedicht – een analyse

Wat valt er te zeggen over Regressie in de supermarkt, bij de kassa? Allereerst dat dit gedicht breekt met de Vasalis-traditie om natuurelementen te gebruiken. Wel is er een verwijzing naar het hemelse, maar dat is niet echt een verwijzing naar de natuur.

Het is een gedicht dat doorspekt is van verlangen. Het verlangen om weer kind te zijn en te kunnen knuffelen met mama én te kunnen zitten in een boodschappenkarretje in de supermarkt. De dichteres wil graag gestuurd worden, om zo de onrust te doen kalmeren. Er is slechts een woord, dat het beste past bij dit gedicht: schitterend.

Regressie in de supermarkt, bij de kassa

M. Vasalis

Regressie in de supermarkt, bij de kassa

Diep uit mijn jeugd, waarover nooit een doodsbericht
gekomen is, maar die is zoekgeraakt, vermist
komt dit gevoel: ik zou haar brede rug willen omhelzen,
haar stevige, onopgesmukte hand, nu op mijn hoofd
of in mijn nek af willen smeken –
en in een vlaag van onbeheerste en jaloerse pijn
begeer ik heftig weer als een kindje in haar
zo hoog gevulde, met overleg gepakte, kalm bestuurde
hemelse boodschappenwagentje te zijn.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

%d bloggers like this: