Robot poëzie
Het gedicht "Robot poëzie" verscheen voor het eerst in de bundel Orensnijder tulpensnijder en kan worden beschouwd als een van de parels van de poëzie uit de twintigste eeuw.

Het gedicht Robot poëzie verscheen voor het eerst in de bundel Orensnijder tulpensnijder en kan worden beschouwd als een van de parels van de poëzie uit de twintigste eeuw.

Robot poëzie

Robot Poëzie

Poëzie, wrede machine
Stem zonder stem, boom
Zonder schaduw: gigantische
Tor, schorpioen poëzie
Gepantserde robot van taal—

Leer ons met schavende woorden
Het woekerend vlees van de botten schillen
Leer ons met nijpende woorden
De vingers van ’t blatend gevoel afknellen
Leer ons met strakke suizende woorden
De stemmige zielsbarrière doorbreken:
Leer ons te leven in ’t doodlijk luchtledig
De reine gezichtloze pijn, het vers

Paul Rodenko

 

Analyse

Waarom is dit gedicht een bijzonder gedicht? In de eerste plaats omdat het geschreven is door Paul Rodenko. Rodenko mag worden beschouwd als een van de betere Nederlandse dichters van de twintigste eeuw. Gevoed door wat er zich voltrokken had tijdens de Tweede Wereldoorlog, schreef Rodenko enkele zeer mooie gedichten over oorlog. Dat is natuurlijk een bijzondere omschrijving; mooie gedichten over oorlog. Oorlog leert ons dat dit niet mooi is. Dankzij de metaforische beschrijvingen van Rodenko konden we leren van dat wat achter ons lag.

Hij was niet de enige die over de oorlog schreef. De groep dichters waartoe hij behoorde, de Vijftigers, had geleerd van het verleden en verwerkte het oorlogstrauma van Nederland in hun werk.

Robot poëzie laat ons een wereld zien, die gevoed wordt door een bepaald gevoel van onmenselijkheid. Een robot is een levenloos wezen, zeker in de tijd dat Rodenko leefde (1920-1976). Robots waren iets futuristisch en misschien zou er een tijd komen, dat zij het voor het zeggen zouden krijgen.

Maar de robots in dit gedicht zijn zij die dichten omwille van het dichten. Ze leveren ons dichtwerk zonder een diepe of diepere betekenis. Het zijn – misschien oneerbiedig – die tegeltjes met wijsheden, die vaak opgesteld zijn in rijmvorm. Natuurlijk, onder de tegeltjeswijsheden zijn enkele pareltjes te vinden, maar ook een grote rotzooi aan zinloze woorden.

Het lijkt alsof Rodenko ons wil waarschuwen. De dichters moeten hun ziel en zaligheid bloot kunnen leggen in het gedicht. Niet omdat de maatschappij of zelfs een regering iets anders van hun verlangd. De link met de Entartete Kunst, en daarmee de Tweede Wereldoorlog, is dan ook “gemakkelijk” gelegd.

 

Title
Robot poëzie
Article Name
Robot poëzie
Summary
Een waarschuwing van Paul Rodenko
Author

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

The contact form of this website was disabled. The project "The Ministry of Poetic Affairs" is no longer an active project. See for more information: www.letsagreeitsart.com.

%d bloggers liken dit: