Sebastiaan

Wie is er niet groot mee geworden? De verhalen van Annie M.G. Schmidt. Van Jip en Janneke tot Otje. Ze is, jaren na haar dood, nog steeds een van de meest gelezen kinderboekenschrijfsters van Nederland. Schmidt schreef ook enkele gedichten, die uiteindelijk liedjes werden. Zo is het verhaal over de spin Sebastiaan door velen vertolkt.

 

Sebastiaan

Sebastiaan

Dit is de spin Sebastiaan.
Het is niet goed met hem gegaan.

LUISTER!

Hij zei tot alle and’re spinnen:
Vreemd , ik weet niet wat ik heb,
maar ik krijg zo’n drang van binnen
tot het weven van een web.

Zeiden alle and’re spinnen:
O, Sebastiaan, nee, Sebastiaan,
kom Sebastiaan, laat dat nou,
wou je aan een web beginnen
in die vreselijke kou?

Zei Sebastiaan tot de spinnen:
’t Web hoeft niet zo groot te zijn,
’t hoeft niet buiten, ’t kan ook binnen
ergens achter een gordijn.

Zeiden alle and’re spinnen:
O, Sebastiaan, nee, Sebastiaan,
toe, Sebastiaan, toom je in!
Het is zó gevaarlijk binnen,
zó gevaarlijk voor een spin.

Zei Sebastiaan eigenzinnig:
Nee, de Drang is mij te groot.
Zeiden alle and’ren innig:
Sebastiaan, dit wordt je dood…
O, o, o, Sebastiaan!
Het is niet goed met hem gegaan.

Door het raam klom hij naar binnen.
Eigenzinnig! En niet bang.
Zieden alle and’ren spinnen:
Kijk, daar gaat hij met zijn Drang!

PAUZE

Na een poosje werd toen éven
dit berichtje doorgegeven:
Binnen werd een moord gepleegd.
Sebastiaan is opgeveegd.

— Annie M.G. Schmidt

 

Over die spin…

We kennen het verhaal inmiddels allemaal. Een ongelukkige spin, die dingen aandurfde – het gevaar niet voldoende overzag. Een kwestie, zou je zeggen van bad planning. Of misschien wel het kiezen van de verkeerde plaats. We kunnen ons er allemaal in vinden. Niet in de eerste plaats, omdat velen van ons niet veel moeten hebben van spinnen. Dan is er natuurlijk nog de parallel die getrokken kan worden met ons eigen leven. Was jij altijd op de juiste plaats? Was je toevallig niet een keer op de verkeerde plaats. Een ongelukkig moment, met misschien grote gevolgen?

Dit gedicht van Schmidt behoort tot een van de klassiekers als het gaat om gedichten geschreven voor kinderen. De houdbaarheid van dit gedicht, die is eindeloos. Vandaar dat je dit gedicht vaak ziet terugkeren in bekende gedichten, die zijn blijven “hangen.” Volwassenen kunnen zich er nog steeds in vinden, deze woorden van Schmidt.

Kinderpoëzie is niet iets dat onderschat mag worden. Zowel nationaal als internationaal is er in de literaire geschiedenis driftig geschreven voor kinderen. Enerzijds moralistisch – er moest wel wat geleerd worden – en anderzijds gewoon ter vermaak. Inderdaad: ter leering ende vermaeck.   En dat is nu precies wat volwassenen graag zien: dat kinderen er iets van kunnen leren, maar wel aangenaam verrast worden door wat zij horen of lezen.

Helemaal tijdloos kan het werk van Schmidt niet worden gezien. De gedichten die ze ons heeft nagelaten, werden omstreeks de jaren zeventig van de vorige eeuw in een verdomhoekje gestopt. Andere dichters kozen ervoor om meer te schrijven over onderwerpen waarin kinderen zich meer konden vinden. Toch bleef het werk van Schmidt ergens op de achtergrond aanwezig. Zo nu en dan, werd het werk aangehaald en leefde het als het ware op. Hoewel de nieuwste generatie kinderpoëzie geschreven is vanuit een ander tijdsbeeld, vormt werk als dat van Schmidt een basis. Immers, zoals het gedicht Sebastiaan ons toont, is er sprake van overmoed, van dood – kwesties in het leven, dat geen tijdsbesef lijken te kennen.

Kortom, het gedicht van Schmidt is zoveel meer dan alleen maar een gedichtje over een spin. Het is een juweeltje!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *